Stagiairs in de bouw: veilig leren vraagt om duidelijke afspraken

Stagiairs zijn de vakmensen, uitvoerders en specialisten van later. Belangrijk om op te leiden, zolang ze veilig werken. In de bouw is de stage vaak meer dan een maatschappelijke bijdrage. Het is ook een manier om nieuw talent aan bedrijven en aan de sector te binden. Welke afspraken zijn belangrijk om de veiligheid te waarborgen?

Stagiairs moeten het vak nog leren. Ze zijn vaak jong, onervaren en nog niet gewend aan de snelheid, risico’s en ongeschreven regels op de bouwplaats. Daarom zijn begeleiding, duidelijke afspraken en passende verzekeringen extra belangrijk. Aon ondersteunt bouw- en constructiebedrijven met verzekeringen en adviezen die passen bij hun rol en de risico’s in het bouwproces. 

Een stagiair is geen extra paar handjes

Op drukke projecten is het verleidelijk om stagiairs te vragen ‘even mee te helpen’. Toch ontstaan juist daar vaak de risico’s. Een stagiair is geen extra paar handjes, maar iemand die in een leeromgeving werkzaamheden uitvoert.

Het stagebedrijf is de werkgever van een stagiair, dus verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkomgeving. De Arbowet en Arbeidstijdenwet zijn gewoon van toepassing, ook als er geen gewone arbeidsovereenkomst is. Tip: als werkgever moet u ook stagiairs kosteloos persoonlijke beschermingsmiddelen verstrekken. 

U moet als werkgever zorgen voor een helm en veiligheidsschoenen. En meer dan dat, omdat stagiairs moeten weten wat ze moeten doen, wat er niet mag, wanneer er hulp nodig is en wie de vaste begeleider is. Bij minderjarigen is die begeleiding extra belangrijk, omdat jongeren risico’s minder goed kunnen inschatten. 

“De Nederlandse Arbeidsinspectie benadrukt dat jongeren onder de 18 expliciet moeten worden meegenomen in de RI&E. Er moet speciale aandacht zijn voor werkzaamheden, blootstelling aan risico’s, persoonlijke beschermingsmiddelen en deskundig toezicht.” Henri Damen, Account Executive bij Aon. 

Vijf risico’s die extra aandacht vragen

De Governance Code Veiligheid in de Bouw noemt vijf belangrijke risico’s die extra aandacht vragen. Voor stagiairs vertalen die risico’s zich naar deze aandachtspunten:

1. Vallen van hoogte
Wie werkt op steigers, ladders, trappen en daken moet voorzichtig zijn, en het liefst ervaring hebben. Daarom hebben stagiairs extra instructies nodig. Bijvoorbeeld om te voorkomen dat ze valbeveiliging verkeerd gebruiken of zonder toezicht werkzaamheden uitvoeren.

2. Struikelen, uitglijden en vallen op hetzelfde niveau
Wie de bouwplaats nog niet goed kent kan makkelijker struikelen of uitglijden, op een rommelige bouwplaats en door losliggende kabels of materialen. Loop daarom bij de start samen een keer over de bouwplaats en wijs de vaste looproutes, de opslagplekken en de verboden zones aan. 

3. Machines en gereedschap
Maak een duidelijke lijst van gereedschappen en materialen die stagiairs wel en niet mogen gebruiken. Vooral zaagmachines, slijptollen en boormachines kunnen gevaarlijk zijn als stagiairs zich willen bewijzen of geen vragen durven stellen. Laat het juiste en veilige gebruik altijd eerst voordoen door een ervaren collega.

4. Vallende voorwerpen, hijswerk en instortingsgevaar
Het is stagiairs niet altijd goed duidelijk waar ze wel of niet mogen staan. Neem de tijd en leg afzettingen, signalen en looproutes altijd goed uit. Pas op dat stagiairs er niet ‘bij staan’ zonder duidelijke rol. Vooral bij hijswerk, werk op hoogte of werkzaamheden met tijdelijke constructies kan dat gevaarlijk zijn. 

5. Fysieke overbelasting
Stagiairs tillen soms te zwaar, werken te lang of hebben een verkeerde houding, zonder dat ze het doorhebben. Besteed aandacht aan instructies voor het tillen, reik hulpmiddelen aan en zorg dat ze werkzaamheden afwisselen. 

Controleer de aansprakelijkheid en verzekeringen vooraf

Als een stagiair schade veroorzaakt of zelf letsel oploopt geldt vaak de bestaande aansprakelijkheids- en ongevallenverzekering. Maar, dat is niet helemaal vanzelfsprekend. Het hangt af van de polisvoorwaarden, de werkzaamheden, de stageafspraken en de rol van de stagiair op de bouwplaats. Allemaal zaken om goed over na te denken.

Let bovendien op de benodigde overeenkomsten en afspraken. Voor studenten jonger dan 16 jaar is een stageovereenkomst, een praktijkovereenkomst of beroepspraktijkvormingsovereenkomst nodig. De ouder of persoon met ouderlijk gezag moet die overeenkomst mede ondertekenen.

Een veilige stage begint wat dat betreft al voor de eerste werkdag.

Zorg dat dit minimaal is geregeld:

• Een intake met uitleg over het bedrijf, het project en de belangrijkste risico’s
• Een vaste praktijkbegeleider of leermeester
• Duidelijke afspraken over werktijden en toegestane werkzaamheden
• Persoonlijke beschermingsmiddelen, inclusief uitleg over gebruik
• Deelname aan toolboxmeetings en veiligheidsinstructies
• Een korte wekelijkse check-in over veiligheid, leerdoelen en bijna-ongevallen
• Vastlegging van afspraken met school, stagiair en eventueel ouders

Stagiairs verdienen een veilige plek om het vak te leren. Dat is belangrijk voor de stagiair, net als voor uw bedrijf en voor de sector als geheel. Wie jonge mensen goed begeleidt vergroot de kans dat ze graag blijven werken. Dat ze groeien en positief over de bouw praten, waardoor iedereen daarvan profiteert.

Zorg dat werkzaamheden passend zijn, dat het toezicht goed geregeld is en dat de afspraken met de school duidelijk zijn. Controleer vervolgens of stagiairs (ook) goed verzekerd zijn.

Benieuwd hoe dat zit of wilt u zeker weten dat u niets over het hoofd zit? Bekijk onze verzekeringen voor de bouw en industrie. Of neem contact op met onze adviseurs van Aon.